Yeni CPR (EU) 2024/3110: AB Yapı Malzemeleri Tüzüğü Güncellemesi Türk Üreticisinin CE Yol Haritası

Eski Construction Products Regulation (EU) 305/2011 2013'ten beri AB yapı malzemesi pazarının çatı tüzüğü idi. 18 Aralık 2024'te yayımlanan yeni CPR (EU) 2024/3110 eski tüzüğün yerini aldı. Uygulama tarihleri kademeli: 8 Ocak 2026 yürürlüğe girdi, harmonize standartlar 2027-2030, tam zorunluluk 2040'a kadar uzanan geçiş takvimi. Türk yapı malzemesi üreticisi AB'ye ihracatta — beton elemanı, çelik profil, ahşap, izolasyon, cam, kapı/pencere — yeni CPR'ye geçiş yol haritasını şimdiden çıkarmak zorunda.

(1) Çevresel performans (Environmental Sustainability) — Annex I Basic Work Requirement 7'ye 'sustainable use of natural resources' eklendi, Life Cycle Assessment (LCA) veriliyor. (2) Digital Product Passport (DPP) — her ürün için makine okunabilir QR/RFID belge, malzeme içeriği + karbon ayak izi + reuse/recycling bilgisi. (3) Notified Body kapsamı genişledi — AVCP (Assessment & Verification of Constancy of Performance) sistemleri 1+, 1, 2+, 3, 4 yeniden tanımlandı. (4) Geliştirici sorumluluğu artırıldı — 'placing on the market' tanımı sıkılaştırıldı, online satış kapsama girdi.

DPP 2027-2030 arasında ürün kategorisine göre devreye giriyor. İlk dalga: çimento, beton, donatı çeliği, izolasyon malzemeleri (yüksek karbon yoğun ürünler). Türk üreticisi her bir SKU için: ham madde menşeii, üretim tesisi enerji karması, kg CO2e/ton, recycled content yüzdesi, end-of-life senaryo verilerini hazırlamak zorunda. Veri formatı ISO/IEC 23894 ile uyumlu, CIRPASS Consortium referans implementasyonu sunuyor.

Mevcut DoP (Declaration of Performance) + CE marking devam — fakat yeni harmonize standartlar (hENs) güncelleniyor. EN 206 (beton), EN 13369 (prekast), EN 10025 (yapısal çelik), EN 13501 (yangın sınıfı) güncelleme dalgaları. Türk üretici Notified Body seçiminde — TSE/TÜRKAK akreditasyonu + AB'de tanınma — kontrol etmeli. CE belge alma süreci 6-12 ay (ITT — Initial Type Testing + FPC — Factory Production Control). Yeni CPR ile DPP eklemesi süreç 2-3 ay uzatabilir.

AB'ye giren Türk yapı malzemesi 2026 itibariyle üç regülasyonu birden karşılamak zorunda: CBAM (karbon sınır vergisi — çelik, çimento, alüminyum), EUDR (ahşap, kauçuk için ormansızlaştırma due diligence), CPR 2024/3110 (CE + DPP). Üretici tek bir 'export compliance' departmanı kurmadan çalışıyorsa — 2026 ortasından itibaren sevkiyat tıkanmaları başlar. Kalitejet veya benzer şantiye yönetim platformlarıyla belge entegrasyon — bu üçlü kapıyı tek panelden yönetebilmek 2026'nın operasyonel zorunluluğu.

(1) 'Eski CPR belgemiz var, yenisi 2030'a kadar geçerli' — kısmen doğru ama harmonize standart güncelleme tarihinde yeniden ITT gerekebilir. (2) DPP veriyi sonradan ekleriz — DPP başlangıçta tasarım aşamasında düşünülmezse retrofit pahalı. (3) Notified Body Türk akreditasyonu varsayılmaz — AB'de listede (NANDO database) olmalı. (4) Online satış muafiyet — yeni CPR online satışı kapsama aldı.