EUDR Ahşap Zorunluluğu 2025-2026: AB Pazarına Çalışan Türk Yapımcısının Yeni Belge Yükümlülüğü
EU Deforestation Regulation (EUDR) 30 Aralık 2025'te büyük operatörler için yürürlüğe girdi. Almanya'ya mobilya/parke/sunta ihraç eden Türk firmaları için kaynak ülke + geocoordinates + due diligence belgesi artık standart talep.
- · EUDR büyük operatörler 30 Aralık 2025, küçükler 30 Haziran 2026.
- · DDS + TRACES NT referans her ambalajda.
- · Türkiye 'low risk' geçici kategoride.
- · Tedarikçi seçimi belge dahil — sadece fiyat değil.
EUDR kısaca
Regulation (EU) 2023/1115 — 7 emtia (ahşap, sığır, kakao, kahve, palm yağı, kauçuk, soya) için ormansızlaştırma riski olmayan tedarik zincirini zorunlu kılıyor. Büyük operatörler 30 Aralık 2025, küçükler 30 Haziran 2026 uygulama. Almanya — Türkiye'nin Avrupa'daki en büyük mobilya/inşaat malzemesi pazarı.
Belge içeriği
Due Diligence Statement (DDS): ürün tanımı + miktar + HS kodu, üretim ülkesi, geocoordinates of plot of land (kesilen ağacın orman parsel koordinatı), üretim tarihi, ormansızlaştırma risk değerlendirmesi (1 Ocak 2021 sonrası orman kaybı yok delili), yasal kesim belgesi. DDS AB EUDR sistemi 'TRACES NT'ye yüklenir, her ambalajda referans no.
Türk tedarik zinciri
Yerli OGM kesim belgesi yeterli kabul edilebilir (Türkiye 'low risk' kategoride değerlendiriliyor, periyodik gözden geçirilir). Rusya kaynaklı ahşap için ek belge gerekiyor. Romanya, Ukrayna, Belarus tedarik zincirinde 'high risk' uyarısı çıkabilir.
Şantiyede pratik etki
AB'ye giden konteynerlere yüklenmeden önce DDS referans no. her palet üzerinde olmalı. Şantiyede kullanılan ahşap kalıp + kontrplak ihracat kategorisinde değil ama LEED/BREEAM sertifikalı projelerde belge yine sorulur. Yapı malzemesi tedarikçi seçimi 2026'da 'fiyat' tek kriter olmaktan çıkıyor.
Doküman yönetim sistemi
DDS PDF + XML olarak saklanmalı; sözleşme + fatura + irsaliye ile birlikte. Şantiye yönetim yazılımının her malzeme kalemine 'tedarik belge' iliştirme özelliği şart. Denetim — gümrük + AB müşteri + iç kalite tetkikinde belge eksiksiz sunulabilmeli.
Yaygın 3 hata
(1) 'Tedarikçim Türk, EUDR Türkiye'yi etkilemez' — yanılgı. Eğer ürün AB'ye gidiyorsa zincirde belge zorunlu. (2) Geocoordinates olmayan belge geçersiz. (3) 1 Ocak 2021 öncesi kesilmiş ahşap için 'eski stok' kanıtı (depo girişi tarihi) zorunlu.
Kaynaklar
- Regulation (EU) 2023/1115 (EUDR) · European Commission
- EUDR Guidance · European Commission DG Environment
- TRACES NT · European Commission