Geçici + Kesin Kabul Türkiye vs Almanya: Yapı Denetim + VOB/B Karşılaştırması

Özel sektörde — 4708 Sayılı Yapı Denetimi Kanunu — yapı denetim firması süreci yönetir. Geçici kabul: işin %95+ tamamlanması, yapı denetim raporu olumlu, ÇŞB iskan ruhsatı dilekçesi. Kabul tutanağı 5 kişilik komisyon (yapı denetim + işveren + müteahhit + 2 bilirkişi) imza. Kesin kabul: geçici kabulden 2 yıl sonra (kamu işlerinde 1 yıl), kusur giderme süresi tamamlandıktan sonra. TBK 478 — gizli ayıp 5 yıl, açık ayıp 2 yıl sorumluluk.

VOB/B (Vergabe und Vertragsordnung Bauleistungen Teil B) — 12. maddesi 'Abnahme'. § 12 — abnahme (kabul) çeşitleri: (a) förmliche Abnahme — yazılı tutanaklı, (b) stillschweigende Abnahme — sözsüz, kullanım başlama, (c) fingierte Abnahme — kabul edilmiş sayılma (12 iş günü sessizlik). BGB §640 genel medeni kanun. Geçici-kesin kabul ayrımı YOK — tek abnahme + ardından 'Gewährleistungsfrist' (garanti süresi).

VOB/B § 13 — 4 yıl yapı eseri için (Bauwerk), 2 yıl makine + ekipman için. BGB § 634a — 5 yıl yapı eseri. Sözleşmede VOB veya BGB seçimi etkili — VOB seçilirse 4 yıl, BGB seçilirse 5 yıl. Çoğu kamu sözleşmesi VOB. Garanti süresi içinde tespit edilen ayıp — müteahhit ücretsiz onarmak zorunda; reddederse işveren maliyeti kesinti yapar.

Abnahme tutanağında bulunması zorunlu kalemler: abnahme tarihi, taraflar, eksiklikler listesi (Mängelliste), garanti süresi başlangıç tarihi, sözleşme bedeli + son hakediş, tarafların imzaları. Eksiklikler listede yer alırsa müteahhit kabul tarihinden itibaren makul sürede gidermekle yükümlü — fakat garanti süresi yine de Abnahme'den başlar (önemli detay).

Türk müteahhit Alman işverenle çalışıyorsa sözleşme VOB veya BGB seçimini kontrol etmeli. VOB seçildiyse 'Abnahme' tek aşamalı + 4 yıl garanti. Türkiye'deki '2 yıl kesin kabule kadar süre' Almanya'da yok — Abnahme'den itibaren garanti saati başlar. Eksiklikler listesi imzalanır ama bunlar tamamlanmazsa 'Mängelrechte' (kusur hakları) doğar.

(1) Türk müteahhit 'geçici kabuldan sonra %5 teminat tutuluyor' alışkanlığıyla Almanya'da çalışıyorsa — Almanya'da 'Sicherheitseinbehalt' (teminat kesinti) sözleşmede ayrıca düzenlenir, varsayılan değil. (2) Almanya'da kabul tutanağı eksiklikler bölümü titiz tutulmalı — sözel ekleme geçersiz. (3) 'Fingierte Abnahme' — işveren 12 iş günü sessiz kalırsa kabul edilmiş sayılır, müteahhit avantajı.