PPC (Percent Plan Complete): Last Planner System ile Şantiyede Lean Planlama KPI'sı
Last Planner System (LPS) — Toyota'dan inşaata uyarlanmış lean planlama metodolojisi. PPC (Percent Plan Complete) tek sayıyla 'verimlilik gerçek mi planda yazılan mı?' sorusunu cevaplar.
- · LPS — Lean Construction Institute (LCI) geliştirme, 'will' planı sahadan.
- · PPC = tamamlanan / planlanan × 100; sektör ortalama %50-60, hedef %75-85.
- · RFV (reasons for variance) trend kök neden analizine yön verir.
- · Make-ready process: 7 kısıt çözülmeden aktivite haftalık plana girmez.
- · Pazartesi commit + Cuma PPC döngüsü, daily standup 15 dakika.
PPC = (Tamamlanan aktivite / Planlanan) × 100, hedef %75-85 disiplinli LPS
Sektör ortalama PPC %50-60 (Lean Construction Institute benchmark)
Pazartesi commit + Cuma PPC ölçüm + RFV trend = haftalık PDCA döngüsü
Last Planner System (LPS) kısaca
Glenn Ballard + Greg Howell tarafından 1990'larda Lean Construction Institute (LCI) çatısı altında geliştirilen planlama metodolojisi. 'Last planner' — işi gerçekten yapan kişi (formen, taşeron). Geleneksel Gantt diyagramı 'should' planı sunar; LPS 'will' planını sahadan toplar. 4 katman: master schedule (yıl), phase schedule (ay), lookahead (4-6 hafta), weekly work plan (hafta).
PPC formülü
PPC = (Tamamlanan aktivite sayısı / Planlanan aktivite sayısı) × 100. Haftalık ölçülür. Tamamlanan = %100 bitmiş, kısmi sayılmaz. Sektör ortalama: %50-60. LPS uygulayan disiplinli şantiyelerde %70-85. %90 üstü genellikle planın gevşek (under-planning) tutulduğuna işaret eder.
Reasons for variance (RFV)
PPC tek başına yetersiz. Her tamamlanmamış aktivite için 'reasons for variance' (RFV) kaydedilir: malzeme yok, ekip yok, hava, izin gecikme, ön koşul iş tamamlanmadı, ekipman arıza, tasarım değişiklik vb. RFV trend analizi — sürekli aynı sebep çıkarsa kök neden müdahalesi. LPS'in 'plan-do-check-act' (PDCA) halkası RFV ile döner.
Make-ready process
Bir aktivite haftalık plana eklenmeden önce 'constraint analysis' (kısıt analizi). 7 ön koşul: tasarım onaylı, ruhsat alındı, malzeme yerinde, ekip ayrıldı, ön iş bitti, ekipman hazır, alan boş. Tüm 7 koşul olumlu ise aktivite 'make-ready'. Haftalık plana sadece make-ready aktiviteler girer. Bu Last Planner farkıdır — geleneksel planda hayali aktiviteler vardır.
Saha uygulama akışı
Pazartesi sabah ekip toplantısı — her formen önce haftası bittiyse PPC raporlar + bu hafta planını sözel commit eder. Çarşamba 'midweek check' (yarı yıl) sorun çıktıysa düzeltme. Cuma akşam haftalık PPC + RFV kayıt + lookahead 4-6 hafta güncelleme. Daily standup 15 dakika — dünkü iş + bugün engelleri + yardım gerek.
Dijital yaklaşım
Excel + whiteboard hala yaygın. Dijital alternatifler: mobil saha yazılımı — formen mobilden 'today plan' işaretler, akşam 'completed Y/N + reason' işaretler. Otomatik PPC + RFV trend grafiği. Şantiye yönetim sistemleri 4 katman + lookahead modülünü kutudan sunar.
Kaynaklar
- Last Planner System Benefits & Implementation Steps · Lean Construction Institute
- Implementation of the Last Planner System — Ballard 2000 PhD thesis · University of Birmingham
- PPC and Variance Reporting — How to measure · Lean Construction Blog
- Toyota Production System: Beyond Large-Scale Production · Taiichi Ohno (Productivity Press)